Ekmek İsrafına

Son

Ekmek İsrafına Son

Ekmeğin amacı dışında kullanılması, yani insan gıdası olarak tüketilmemesi veya çöpe atılması, israf olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla insan gıdası olarak kullanılamayıp hayvanlara verilen ekmeklerin de israf edildiği kabul edilmektedir. Zira ekmeğin insan gıdası olarak tüketilmesi için un ve ekmek üretimi sürecinde yapılan işlemler; emek, maliyet ve zaman kaybına neden olmaktadır. Bu yüzden, doğrudan hayvan yemi olarak kullanılabilecek tahıl ürünleri yerine ekmeğin kullanılması ekonomik açıdan israf olarak değerlendirilmektedir.

Ekmeği çöpe atmanın sadece ekonomik açıdan değil her açıdan israf olduğunun toplumun tüm kesimlerince zaten bilindiği, ancak uygun saklama ve tüketme yöntemleri konusunda bir bilgilendirme ihtiyacı bulunduğu vurgulanmaktadır.

EN FAZLA İSRAF EDİLEN GIDA TÜRÜ EKMEK

Gerek dünyada gerekse ülkemizde en fazla israf edilen gıda türü ekmektir. Dünyanın pek çok yerinde insanlar açlık ve susuzlukla mücadele ederken ülkemizde ekmek israfı had safhaya ulaşmıştır. Ekmek israfı, hem üretim hem de ekmek tüketim mekânlarında gözlenmektedir. Üretilen ekmeğin bir bölümü henüz fırınlarda satılmadan, bir bölümü de satın alındıktan sonra tüketilemeyerek israf edilmektedir. Temel gıdamız olan ekmeğin çöpe atılması halk arasında en kötü davranışlardan biri olarak kabul edilmesine rağmen günde milyonlarca adet ekmek israf edilmektedir. Ülkemizde milli gelir artışına bağlı olarak refah seviyesi arttıkça ekmek israfı da artmaktadır.

  • TMO'nun araştırma sonuçlarına göre 250 gramlık standart ekmek üzerinden Türkiye'de;
  • Ekmek üretimi; günde 22.719 ton, yılda 8,29 milyon ton, günde 90,9 milyon adet, yılda 33,2 milyar adettir.
  • Ekmek tüketimi; günde 21.496 ton, yılda 7,85 milyon ton, günde 86 milyon adet, yılda 31,4 milyar adettir.
  • Ekmek israfı; günde 1.223 ton, yılda 447 bin ton, günde 4,9 milyon adet, yılda 1,79 milyar adettir.
  • İsraf oranı; üretilen ekmeğin % 5,4'u israf edilmektedir.
  • Bir günde israf edilen 4,9 milyon adet ekmeğin;
  • 3 milyonu fırınlarda (% 62,1),
  • 1,4 milyonu hanelerde (% 27,7),
  • 0,5 milyonu personel ve öğrenci yemekhaneleri ile lokanta ve otellerde (% 10,2) israf edilmektedir.
  • Araştırma kapsamında görüşülen farklı kitlelerin temsilcileri, ekmek israfının başlıca nedenleri olarak;
  • Ekmeğin ihtiyaçtan fazla alınmasını,
  • Yemekhanelerde tercih edilen rol ekmeğin üstü açık veya ambalajsız olarak sunulmasını,
  • Fırınlarda ihtiyaçtan fazla üretim yapılmasını,
  • Ekmeğin uygun olmayan şartlarda muhafaza edilmesini,
  • Bayat ekmeğin değerlendirilme yöntemleri hakkında bilgi sahibi olunmamasını göstermişlerdir.

NE YAPMALI?

  • Toplu tüketim yerleri olan hastane, yatılı okul, askeri birlik ve öğrenci yemekhanelerinde ekmek israfını önleme planları yapılması ve acilen hayata geçirilmeli
  • Ekmek israfıyla ilgili halk bilgilendirilmeli
  • Üretim talebe göre planlanmalı
  • Raf ömrü uzun kaliteli ekmek üretilmeli
  • Ekmek fırında veya satış yerlerinde uygun koşullarda korunmalı
  • Ekmeğin pişirilmesi ile satışı arasındaki süre en aza indirilmeli
  • Küçük gramajlarda ekmek üretilmeli
  • Bayat ekmekler doğru değerlendirilmeli
  • Bu konuda özellikle ev hanımları bilgilendirilmeli ve teşvik edilmeli
  • Gerektiği kadar alınmalı
  • Ekmek dilimlenerek tüketilmeli

ANKARA HALK EKMEK FABRİKASI EKMEK İSRAFINI ÖNLEMEK ADINA NELER YAPIYOR?

Tam Buğday Ekmeği Projesi

2005 yılında Ankara Halk Ekmek Fabrikası ile Hacettepe Üniversitesi arasında ortaklaşa geliştirilen "Tam Randımanlı Buğday Unu Doğal Köy Ekmeği" projesi ile Ankaralılara sağlıklı, besleyici ve ekonomik bir ekmek sunulmuştur. Üniversite-Sanayi işbirliğinin örnek bir projesi olan bu proje ile büyük bir tasarruf sağlanacağı bildirildi. Konu ile ilgili olarak bilgi veren Ankara Halk Ekmek Fabrikası Genel Müdürü Ali İlkbahar, Bu proje ile Türkiye ekonomisinin eski parayla 2.5 - 3 katrilyon kâr edebileceğini söyledi. İlkbahar sözlerine şöyle devam etti: "Önceden 100 kg buğdaydan 60-65 kg un elde ediliyordu yani %40'lık bir oran fire olarak ayrılarak hayvan yemi şeklinde kullanılmaktaydı. Ancak şu anda 100 kg buğday vererek yaklaşık 98 kg un elde ediyoruz. Her yıl Türkiye'de, 15 -20 milyon ton buğday üretilmektedir. Bu yeni proje ile, %38'lik bir buğday kaybını ekonomiye kazandırdık. Bu da yaklaşık olarak 5 milyon ton buğdaya tekabül etmektedir. Bir de demir, çinko, folik asit, B1 ve B12 vitaminleri buğdayın kabuk kısmında yer almaktadır. Daha önce bu vitamin ve mineraller buğdaydan ayrılarak fireye yani hayvan yemi olarak kullanılmaktaydı. Şimdi ise doğal köy ekmeğinde bu vitamin ve mineraller tamamen doğal olarak yer almaktadır. Biz, buğdayın bu zar kısmını da una ilave ederek, doğal olan bu vitamin ve mineralleri kaybetmeden tüketiciye sunuyoruz. Avrupa'da bu vitamin ve mineraller, ekmeğe dışardan katılarak, ekmeğin besleyici yönü kuvvetlendirilmeye çalışılmaktadır. Ancak biz bunu tamamen doğal olarak buğdayın kendi bünyesinde bulunan vitamin ve mineralleri ekmeğe dahil ederek kullanmaktayız. Ayrıca, bu ekmeğin diğer bir özelliği de tüketim miktarı ne olursa olsun, herhangi bir yan etkisinin olmamasıdır. Dışarıdan enjekte edilen vitamin ve minerallerden oluşan ekmeklerin aşırı tüketilmesi durumunda kilo alımları meydana gelirken, doğal köy ekmeğinde tüketim miktarı ne olursa olsun alınan vitamin ve mineraller doğal olduğundan dolayı kilo alımı söz konusu değildir. Türkiye'de maddi durumu iyi olan insanlar bu tür vitamin ve mineralleri farklı ürünlerden elde edebilmektedir. Özellikle kadın ve çocuk sağlığında büyük önemi olan bu vitamin ve minerallerin temini dar gelirli vatandaşlarımız için gerçekten oldukça zordu. Doğal köy ekmeği projesi ile bu vitamin ve mineraller, yediden yetmişe tüm insanımıza sunulmuştur. Artık ekmek tüketerek de vücuttaki eksik vitamin ve minerallerde karşılanabilmektedir. Tüm bu nedenlerden dolayı halk ekmek fabrikası bünyesinde yeni bir tesis kurduk. Bu tesissimizde doğal köy ekmeği projesi aktif olarak hayata geçti. Bu ekmek eğer Türkiye ye yayılırsa Türk ekonomisine eski parayla 2.5 katrilyon para kazandıracaktır"

Halk Çerez

Ankara Halk Ekmek ve Un Fabrikası A.Ş. ile Hacettepe Üniversitesi Gıda Mühendisliği bölümlerince yapılan ve TÜBİTAK tarafından desteklenen proje ile ekmek israfının önlenmesi ve sağlıklı ürün grupları geliştirilerek ekonomiye kazandırılması amaçlanmıştır. Bu proje ile üretim esnasında beyaz, fazla kızarmış, bıçak açmamış, şekli bozuk vb. ekmekler satışa sunulmayarak, hijyenik koşullarda muhafaza edilir. Bu ekmekler dilimlenerek tekrar fırınlandıktan sonra öğütülerek galeta unu yapılır. Galeta unları ekstrüzyon pişirme teknolojisi kullanılarak sağlıklı ürün grupları olan ve çeşitli yaş gruplarına hitap eden çerezler üretilerek ekonomiye katkı sağlanır. Halk Ekmek Fabrikası olarak, 6 çeşit Halk Çerez üretmekteyiz. Bunlar, tam buğday unlu, yer fıstığı aroma çeşnili, acı biber aroma çeşnili, sade dolgulu, dolgulu kakaolu ve glütensiz çerezdir. - Ürünlerimiz yağda kızartılmadan, fırınlanarak üretilmektedir. - Katkı maddesi yoktur. - Doğaldır. - Ekmek israfını önlemek ve insan sağlığına katkıda bulunabilmek amacıyla hayata geçirilen bir projedir. -Ürünlerimiz, günlük olarak üretilen ve fırınlarımızda satışa çıkmayan ekmeklerden üretilmektedir*. Bayat ve müşterilerden gelen ekmekler ürünün üretiminde kesinlikle kullanılmamaktadır.

Roll Ekmek

Türkiye'nin en büyük sorunlarından olan ekmek israfı ile ilgili Ankara Halk Ekmek Fabrikası bu konuya son derece etkili bir çözüm getirerek, yeni ekmek çeşidi "Roll Ekmek", kepekli, tam buğday, çavdarlı ve normal olmak üzere dört çeşit ekmek üreterek ekmek israfını önlemek adına ciddi bir adım atılmış oldu. Açıklamada görüşlerine yer verilen Halk Ekmek Fabrikası Genel Müdürü Ali İlkbahar, 50 gram olarak üretilen yeni çeşidin ikili paketlerde satıldığını belirtti. Ekmek israfını önlemek için ürettikleri roll ekmek ile ilgili açıklama yapan İlkbahar şunları kaydetti. "Normal ekmekler bölünüp israf edildiğinden tek kişinin yiyebileceği 50 gramlık Roll Ekmek üretimine başladık. Daha önce resmi kurumlara Rol Ekmek üretip veriyorduk ve çok beğeniliyordu. Gelen talepler üzerine ekmek satış büfelerinde de tüketiciye sunmaya karar verdik. El değmeden üretilip, ambalajlı olarak tüketiciye ulaştırıldığı için normal ekmek olarak değerlendirilebilecektir. Saklama ömrü de uzun olan Rol ekmeğin saklaması ve taşınması daha kolay. Her ürünümüze olduğu gibi bu ürünümüze de Ankaralı vatandaşlarımızın büyük ilgi göstereceğini tahmin ediyoruz.

Galeta Unu

Fabrikada üretilen ve şeklindeki bozukluk veya üretim fazlası olarak elde kalan tüm ekmekler, hijyenik ortamda özel bir teknoloji ile tekrar öğütülerek galeta ununa dönüştürülmektedir. Bu sayede ekmek israfı önlenmektedir.

Çorbalık Galeta

Ankara Halk Ekmek Fabrikası bünyesinde ekmek israfının önüne geçebilmek amacıyla üretilen bir diğer ürün ise Çorbalık Galetadır. Üretim fazlası olan ekmekler tekrar fırınlanarak küçük küpler şeklinde doğranır ve fırında kızartılır. Daha sonra bu ekmekler özel ambalajlarına alınarak çok uygun fiyatla tüketiciye satılır. Çorbanın içine dökülen bu kızarmış ekmekler oldukça lezzetlidir.

İadesiz Satış Projesi

Ankara Halk Ekmek Fabrikası, ekmek israfının önüne geçilebilmesi için tüm satış büfelerine göndermiş olduğu ekmekleri satılamadıkları gerekçesi ile iade almamaktadır. Tüm ekmek satış büfelerinde görevli vatandaşlarımıza konu ile ilgili bilgi verilmiş, satabilecekleri kadar ekmek almaları istenmiştir. Bu sayede Halk Ekmek büfelerinden tek bir ekmek bile geri gelmemekte ve ekmek israfına meydan verilmemektedir.

Diğer Proje ve Çalışmalar

Ankara Halk Ekmek Fabrikası, çağımızın modern cihazlarını kullanarak günde 1.000.000 ekmek üreten modern bir yapıya kavuşmuştur. Türkiye'nin 2. büyük 500 şirketi arasında 11. sıraya girmiş dev bir şirket hâline getirdiğimiz fabrikamız, Ankara halkının 1/3'ünün ekmek gereksinimini karşılamaktadır. Fabrikamızda sanayi-üniversite işbirliği imalata yansıtılarak ürün standardı, yüksek verim, firenin düşürülmesi, ürün çeşitliliği gibi çalışmalar aralıksız bir şekilde yapılmaktadır. Halen 44 çeşit ürün tüketicinin istifadesine sunulmaktadır. Halkımızın sağlıklı ekmek yemesi, bilinçli ekmek tüketimi ile ekmek israfını azaltmasıyla ilgili olarak çözümler ortaya konularak bir iş programı çıkartılmıştır. Programla, halkımızın hijyenik ve sağlıklı ekmek yeme isteğine öncelik verecek şekilde ekmek tüketmeleri ve israfı engelleyici tedbirler alınması amaçlanmıştır. Ankara'daki tüm kamu kurum-kuruluşları, üreticiler ve tüketiciler için sempozyumların düzenlenmesine devam edilmektedir. Özellikle ilk öğretim ve orta öğretim okullarında ekmek israfı ile ilgili bilinçlendirici çalışmalar teşvik edilmektedir. Tüketiciye yönelik eğitim ve bilgilendirmeler yapılmaktadır. Fabrika çalışanlarına yönelik teknik bilgileri içeren eğitim çalışmaları yapılmaktadır. Ekmek satış noktalarındaki personele yönelik hijyen eğitimi verilmektedir. Kamu kurum ve kuruluşlarının yemekhanelerinde ve lokantalarda ekmeğin doğru tüketilmesinin anlatılması için yoğun gayret sarf edilmektedir. Ekmek satış noktaları için; bayat ekmekli yemek tarifleri ve ekmek çeşitlerinin faydalarını içeren bilgi kartlarının hazırlanıp dağıtılması planlanmaktadır. Ekmek israfı sebebiyle yıllık kaybımız un ihracaatımızdan elde ettiğimiz gelire eş değerdir. İsrafın ana neden ihmal ve bilgisizliktir. Unutmayalım Ekmek israfı, emek ve milli servetin israfıdır.

Top